PSA test: ਹਰੇਕ ਮਰਦ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਵੇ ਇਹ ਟੈਸਟ! ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ
PSA test: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ, ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ PSA ਟੈਸਟ (PSA test) ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ 14 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਿਡੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਹੜੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਊਬਰਗ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕਸ ਦੀ ਡਾ. ਮੋਨਿਕਾ ਕੁੰਭਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੈਸਟ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਲਈ PSA ਟੈਸਟ (PSA test) …
ਸਾਲਾਨਾ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਂਟੀਜੇਨ (PSA) ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ 33,000 ਤੋਂ 42,000 ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਲੈਡਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਇੱਕ ‘ਮੂਕ ਕਾਤਲ’ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਿਲ ਦੀ ਜਾਂਚ…
ਲਿਪਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਟੈਸਟ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿਪਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕੁੱਲ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ, ਐਲਡੀਐਲ (ਮਾੜਾ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ), ਐਚਡੀਐਲ (ਚੰਗਾ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ) ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ HbA1c ਟੈਸਟ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ…
ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰਵਾਉਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦਾ ਪਤਾ ਨਿਯਮਤ ਖੂਨ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ…
50 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਪੇਟ ਦਾ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡੈਕਸਾ ਸਕੈਨ…
ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਜਾਂਚ (DEXA ਸਕੈਨ) ਦੀ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਰਦ ਜੋ ਸਿਗਰਟ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਸਟੀਰੌਇਡ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨ ਟੈਸਟਿੰਗ…
ਕੁਝ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੈਸਟੋਸਟੀਰੋਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਮੂਡ ਸਵਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਤਾਂ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ BRCA1 ਜਾਂ BRCA2 ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ, ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨੇਟਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। news18
